Zielnik

NAWŁOĆ POSPOLITA
Solidago virgaurea L.
Ziele nawłoci jest wieloletnią byliną występującą w Europie i strefie umiarkowanej Azji. W Polsce występuje na niżu i w górach w zaroślach oraz na suchych wzgórzach.Osiąga wysokość od 50 cm do 1 m. Posiada wzniesioną, obłą łodygę, nabiegłą fioletowo i słabo owłosioną. Liście dolne eliptyczne, piłkowane, liście łodygowe maleją ku górze. Kwiaty języczkowe koloru żółtego zebrane są w koszczyczku, koszyczki kwiatowe natomiast zebrane na szczycie pędu w wiechowaty kwiatostan. Ludowa nazwa “złota rózga” oddaje wygląd rośliny w czasie kwitnienia. Kwitnie od lipca do sierpnia. Owoc stanowi niełupka opatrzona puchem.
Aktywność lecznicza: ziela nawłoci i jego przetworów warunkują następujące związki:
lejokaporozyd, flawonoidy, olejki eteryczne, garbniki.
Działanie i zastosowanie: moczopędne i saluretyczne – zależne od obecności lejkaporozyd, flawonoidów i olejku eterycznego. Objawia się wzrostem filtracji w kłębuszkach nerkowych, przy równoczesnym ograniczeniu resorpcji zwrotnej w kanalikach nerkowych, normalizacją wydalania jonów fosforu, magnezu, sodu i potasu. Poprzez wpływ na stężenie wydalanych elektrolitów zapobiegają również tworzeniu się kamieni oraz piasku w drogach moczowych, powodując powolne rozpuszczanie niektórych złogów.
Odtruwające – fenolokwasy oraz garbniki tworzą ze szkodliwymi produktami przemiany materii łatwo rozpuszczalne w wodzie kompleksy, ułatwiając ich wydalanie z organizmu. Wiążąc i unieczynniając endogenne toksyny oraz zbędne produkty przemiany materii działają odtruwająco i oczyszczająco krew.
Ściągające i przeciwbakteryjne – obecność garbników wywołuje efekt ściągający, szczególnie korzystny w stanach zapalnych przewodu pokarmowego, w nieżytach żołądka i jelit z nadmierną fermentacją oraz przy drobnych krwawieniach z przewodu pokarmowego (flawonoidy), w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła.
Antyseptyczne oraz przeciwzapalne działanie ziela spowodowane jest obecnością salicyny i kwasy lejokarpowego.Biuletyn Bundesanzeiger podaje następujący zakres stosowania ziela nawłoci i jego przetworów w chorobach nerek i układu moczowego:
- środek przeciw kamicy moczowej (antiurolithica)
- środek moczopędny i addytywny (diuretica et additiva)
Ziele nawłoci w połączeniu z frakcjami lipidowo- sterydowymi ze śliwy afrykańskiej czy dyni znajduje zastosowane w leczeniu początkowych stadiów gruczolaka, a także po operacji gruczołu krokowego.

NOPAL – KAKTUS PUSTYNNY
Opuntia streptacanta, Cactus Curativus
Jego prawdziwa nazwa to Opuntia streptacanta lub Nopal. Ten rodzaj kaktusa pustynnego rośnie w Meksyku i w Stanach Zjednoczonych, ale można go również spotkać na Wyspach Kanaryjskich. Na liście Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), zawierającej blisko 30.000 roślin o właściwościach leczniczych, zajmuje wysokie miejsce.

Badania tej cennej rośliny wykazały tylko jedną wadę, a mianowicie to, że kłuje. Poza tym Nopal to prawdziwa apteka. Jest bogaty w witaminy, zwłaszcza w witaminę C, B1 , B2 , B3. Zawartość białka w miąższu wynosi 5,1%, w skórce 8,3%, w pestce 11,8%. Jest wspaniałym źródłem 17 aminokwasów, w tym 8 egzogennych. Skórka zawiera wyjątkową ilość wapnia (2,09%) i potasu (3,4%). Nopal wykazuje bardzo szerokie, niemal uniwersalne działanie. Reguluje i poprawia trawienie, a ponadto jest niezbędny zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu wielu współczesnych chorób cywilizacyjnych.
Do takich należy zaliczyć problemy z masą ciała. Tylko w Europie i w Stanach Zjednoczonych żyje 163 miliony osób z nadwagą i ponad 70 milionów otyłych. Oznacza to, że co drugi człowiek ma kłopoty z masą ciała. Otyłość i nadwaga może doprowadzić do wielu chorób, takich jak cukrzyca, nadciśnienie, choroby stawów i niektóre nowotwory. Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (AHA) traktuje otyłość jako samodzielny czynnik ryzyka choroby wieńcowej, a Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała otyłość za chorobę. Według danych WHO otyłość jest drugą, po paleniu tytoniu, przyczyną zgonów, a przecież zarówno otyłości, jak i paleniu można zapobiec. Otyłości często towarzyszą kłopoty z układem pokarmowym, lecz mogą one również występować samodzielnie. Do takich problemów można zaliczyć zaparcia, kiedy wydalanie stolca jest zbyt rzadkie lub nieprzyjemne, bolesne, z uczuciem niepełnego wypróżnienia.
Ostre zaparcie pojawia się w sposób nagły, nieoczekiwany, jednak u większości osób do rozwoju zaparć dochodzi powoli. Dolegliwość ta może utrzymywać się miesiącami, a nawet latami. Najczęstszą jej przyczyną jest zbyt mała aktywność fizyczna oraz dieta uboga w błonnik. Inny powód to choroby jelita grubego, nieprzyjemne uczucie podczas wydalania stolca czy nawet problemy psychiczne. Nopal nie tylko zapobiega poważnym następstwom problemów trawiennych, lecz dzięki niezwykle złożonemu mechanizmowi działania na wiele sposobów poprawia na co dzień nasz nastrój. Hamuje apetyt, ponieważ zwiększa uczucie sytości, a zatem zmniejsza ochotę do podjadania. Reguluje masę ciała, a osobom z nadwagą lub otyłym pomaga zrzucić zbędne kilogramy.
Zmniejsza kumulację płynów w tkankach i wspiera nerki w ich funkcjach odtruwających. Ułatwia wypróżnienia, ponieważ zmiękcza stolec, zwiększa jego masę i częstość oddawania. Ponadto wpływa korzystnie na pracę wątroby, wiąże kwasy żółciowe, jest antyoksydantem oraz reguluje poziom glukozy we krwi, zapobiegając hipoglikemii. Produkt zawierający liczne substancje czynne kłującej rośliny przywiezionej z odległych krain posiada zbawienny wpływ na nasz organizm. Zapewnia lepszy nastrój i więcej energii. Zasługuje więc na traktowanie z należnym szacunkiem.

MNISZEK LEKARSKI
Taraxacum officinale
Mniszek lekarski rośnie dziko niemal na całym świecie, lecz w wielu częściach Europy jest uprawiany dla celów farmaceutycznych. Roślina ta, blisko spokrewniona z cykorią, osiąga 30 cm wysokości. Ma płaskie, lśniące i postrzępione liście oraz żółty kwiatostan, kwitnący niemal przez cały okres wzrostu Otwiera się on o świcie i zamyka wieczorem oraz przy dużej wilgotności powietrza (w niektórych miejscach na świecie przepowiadano w ten sposób deszcz). Gdy roślina osiąga dojrzałość, kwiatostan, zamienia się w charakterystyczny “dmuchawiec”, którego fragmenty są roznoszone przez wiatr (lub bawiące się nim dzieci). Preparaty z mniszka lekarskiego zawierają wyciąg o słodkawym smaku.

Stosowanie: W lecznicywie stosowane są: korzeń mniszka – Taraxaci radix, korzeń mniszka z zielem – Taraxaci radix cum herba oraz liść mniszka – Taraxaci folium.
Działanie:  Znachorzy już bardzo dawno temu zalecali korzeń mniszka lekarskiego na dolegliwości wątroby i układu trawienia, a liście na obrzęki. Różne substancje czynne znajdujące się w mniszku pobudzają działanie wątroby i nerek, dlatego jest on stosowany do leczenia schorzeń, w których należy usuwać toksyny z organizmu.

Główne korzyści: Badania nad dobroczynnym wpływem mniszka lekarskiego na wątrobę wykazały, że pobudza on wydzielanie i przepływ żółci z wątroby i woreczka żółciowego, pomagając w leczeniu kamicy woreczka żółciowego oraz żółtaczki zakaźnej i mechanicznej. Liście mniszka lekarskiego mają silne działanie moczopędne, co przypisuje się dużej zawartości potasu, silnego środka odwadniającego. Mniszek lekarski jest często łączony z innymi naturalnymi środkami wspomagającymi działanie wątroby, takimi jak ostropest plamisty, czarna rzodkiew, glistnik, liść buraka, inozytol, metionina oraz cholina. Takie mieszanki są zazwyczaj sprzedawane w sklepach ze zdrową żywnością jako preparaty lipotropowe. Mniszek lekarski może skutecznie łagodzić objawy nadmiaru estrogenu, towarzyszące endometriozie i bólom piersi. Pobudza wątrobę do usuwania nadmiaru estrogenu z organizmu i w ten sposób pomaga przywrócić właściwą równowagę hormonalną u kobiet cierpiących na te schorzenia.

Dodatkowe korzyści: Korzeń mniszka lekarskiego ma łagodne działanie przeczyszczające, co oznacza, że przyrządzony z niego napar może pomóc w zaparciach. Mniszek ułatwia również przyswajanie żelaza z żywności i preparatów, dlatego jest przydatny w niektórych przypadkach anemii. Wstępne badania wskazują, że mniszek lekarski działa przeciwnowotworowo. W Japonii opatentowano wyciąg z korzenia mniszka, suszony w niskich temperaturach, który stosowany jest do leczenia nowotworów. Chińczycy używają wyciągu z mniszka do leczenia raka piersi (co znalazło potwierdzenie w badaniach prowadzonych na zwierzętach). Konieczne są jednak dodatkowe badania kliniczne, by ustalić skuteczność mniszka lekarskiego w terapii poszczególnych nowotworów u ludzi. Naukowcy ustalili, że mniszek lekarski zmniejsza stężenie glukozy we krwi zwierząt, co oznacza, że będzie można stosować go w leczeniu cukrzycy. Moczopędne właściwości liści tej rośliny zwalczają zatrzymywanie płynów przez organizm i wzdęcia.
Dawkowanie: Żeby pobudzić działanie wątroby w przypadku żółtaczki, kamieni żółciowych i endometriozy: 500 mg sproszkowanego wyciągu z korzenia mniszka lekarskiego 2 razy dziennie. Taka sama dawka występuje też w niektórych preparatach lipotropowych. Można też łykać 1 do 2 łyżeczek płynnego wyciągu 3 razy dziennie.

Zaparcia: Szklanka naparu z korzenia mniszka lekarskiego 3 razy dziennie.

Anemia: 1 łyżeczka świeżego soku z mniszka lekarskiego codziennie rano lub wieczorem w pół szklanki wody.

Obrzęki: Szklanka naparu z liści mniszka lekarskiego 3 razy dziennie.

Sposób użycia: Świeży sok z mniszka lekarskiego i płynny wyciąg należy rozcieńczyć wodą.

Kapsułki i tabletki zawierające wyciąg z korzenia mniszka lekarskiego można zażywać w czasie jedzenia lub między posiłkami.
Skutki uboczne: Mniszek lekarski nie powoduje poważnych skutków ubocznych. Jeśli stosuje się go w dużych dawkach, może wywołać wysypkę lub niewielkie zaburzenia żołądkowe. Należy wtedy przerwać stosowanie zioła i zwrócić się o poradę do lekarza.

Nie odnotowano żadnych skutków ubocznych u kobiet ciężarnych i matek karmiących piersią.

MIĘTA PIEPRZOWA
Mentha pipperita
Mięta pieprzowa wytwarza gęsto ulistnione naziemne pędy, jedne płożące się, inne wznoszące. Powszechnie używana jest jako roślina lecznicza, przyprawowa oraz przemysłowa. W Stanach Zjednoczonych uprawia się jej specjalnie wyhodowane gatunki, służące później do produkcji gumy do żucia. Mięta w fitoterapii stosowana jest w zaburzeniach trawiennych: przy niedostatecznym wydzielaniu soku żołądkowego i żółci, braku łaknienia i wzdęciach jako lek ułatwiający trawienie i rozkurczający. Wykazuje działanie pobudzające czynności wydzielnicze w przewodzie pokarmowym, powodując zwiększenie ilości soku żołądkowego i żółci. Mięta działa także przeciwskurczowo w obrębie jelit, dróg żółciowych oraz moczowych, jak również miejscowo przeciwbakteryjnie.
Mięta pieprzowa, łac. Mentha piperita
Miętę pieprzową uprawia się na całym świecie z powodu jej walorów smakowych i leczniczych. Ta naturalna krzyżówka mięty zielonej i nawodnej ma czterograniastą łodygę, ostro zakończone, ciemnozielone lub fioletowe, owalne liście i liliowe kwiaty. Liści i łodygi mięt najlepiej zbierać dla potrzeb leczniczych tuż przed okresem letniego kwitnienia. Głównym czynnym składnikiem rośliny jest lotny olejek miętowy, złożony z ponad 40 związków chemicznych. Zawdzięcza on działanie lecznicze zwłaszcza mentolowi (35 ~ 50% olejku), mentonowi (15 ~ 30%) i octanowi mentylu (3 ~ 10%). Leczniczy olejek miętowy otrzymuje się za pomocą parowej destylacji naziemnych części rośliny. W lecznictwie stosowane są: liść mięty pieprzowej – Menthae piperitae folium, ziele mięty pieprzowej – Menthae piperitae herba, olejek miętowy – Menthae piperitae oleum oraz mentol – Mentholum.
Działanie: Mięta bardzo skutecznie leczy zaburzenia trawienia, działając rozluźniająco na mięśniówkę jelit. Odświeża oddech i udrażnia jamę nosową.

Główne korzyści: Olejek miętowy, rozluźniając mięśniówkę przewodu pokarmowego, łagodzi jej skurcze i przeciwdziała wzdęciom. Właściwości przeciwskurczowe mięty są również wykorzystywane do uśmierzenia objawów często spotykanego zespołu nadwrażliwego jelita, czyli bólu brzucha i biegunki, występujących na przemian z zaparciem oraz niestrawnością. Mentol i olejek miętowy wspomagają trawienie, pobudzając wydzielanie soków trawiennych i żółci. Dlatego olejek miętowy jest składnikiem, sprzedawanych bez recepty, środków regulujących kwasowość żołądka. Liczne badania wykazały, że mentol i olejek miętowy ułatwiają rozpuszczanie kamieni żółciowych, mogą być zatem stosowane zamiast zabiegu chirurgicznego. Przed rozpoczęciem tej terapii należy jednak zasięgnąć opinii lekarza. Olejek miętowy umieszczony na języku przywraca też oddechowi przyjemny zapach. Mięta, w postaci herbatki lub olejku, lekko znieczula błonę śluzową żołądka, przeciwdziałając nudnością i objawom choroby lokomocyjnej. Herbatka łagodzi też objawy zapalenia uchyłków jelitowych, między innymi wzdęcia i wiatry.

Dodatkowe korzyści: Wtarty w skórę olejek miętowy uśmierza ból, tłumiąc reakcje nerwów odbierających bodźce bólowe. Wyniki badań dotyczących tradycyjnego stosowania mięty w leczeniu przeziębienia i kaszlu są sprzeczne. Część testów nie wykazała skuteczności mięty. Natomiast w Niemczech uznano, w oparciu o naukowe badania ziół, że roślina ta leczy zapalenie błony śluzowej i jamy nosowej. Wiele osób cierpiących na przeziębienie stwierdziło, że inhalacje ze składnika mięty – mentolu – ułatwiają oddychanie. Herbatka miętowa może również rozluźniać oskrzela zwężone podczas napadu astmy.
Dawkowanie: Zespół nadwrażliwego jelita, nudności i kamica żółciowa: należy stosować olejek miętowy w kapsułkach, który uwalnia się w jelicie cienkim i grubym, czyli tam, gdzie jest najpotrzebniejszy, a nie w żołądku. Powinno się zażywać po 1 ~ 2 kapsułki (zawierające po 0,2 ml olejku) 2 ~ 3 razy dziennie, między posiłkami. Odświeżanie oddechu: trzeba umieścić kilka kropli olejku miętowego na języku.

Wzdęcia i niedyspozycje żołądkowe: aby sporządzić herbatkę, należy zalać szklanką bardzo gorącej wody 1 – 2 łyżeczki suchych liści mięty i pozostawić na 5 ~ 10 min.; przykrycie naczynia zapobiega ucieczce olejków lotnych.

Nieżyt nosa: powinno się pić do 4 filiżanek herbatki miętowej dziennie.

Uśmierzanie bólu: należy dodać kilka kropli olejku miętowego do 45 ml (3 łyżki stołowe) zwykłego oleju jadalnego i wcierać w obolałe miejsca do 4 razy dziennie.
Sposób użycia: Kapsułki należy przyjmować między posiłkami. Można też pić dziennie 3~ 4 filiżanek herbatki miętowej, po posiłkach lub między nimi. Olejek miętowy lub maść mentolową należy stosować nie częściej niż 3 ~ 4 razy dziennie. Nalewkę miętową rozcieńcza się w stosunku 10 ~ 20 kropli na szklankę wody.

Olejku miętowego nie stosuje się równocześnie z lekami homeopatycznymi.
Skutki uboczne: Mięta stosowana nawet przez dłuższy czas w zalecanych dawkach nie powoduje działań niepożądanych. Bardzo rzadko po zażyciu kapsułek olejku miętowego zdarza się wysypka i niestrawność. Olejek stosowany zewnętrznie może wywołać wysypkę alergiczną, zwłaszcza wtedy, gdy jednocześnie rozgrzewa się skórę. Jeśli wystąpią objawy uboczne, należy przestać stosować miętę i jej przetwory.

MĘCZENNICA KRWISTA
Passiflora incarnata
Męczennica cielista jest pnącym krzewem, przypominającym winorośl i osiągającym do 10 metrów długości. Roślina ta pochodzi z Ameryki Południowej. W stanie naturalnym rośnie w lasach tropikalnych. Została odkryta przez zakonników hiszpańskich, którzy uznali ją za znak od Boga, nakazujący im nawracanie Indian, w kwiatach bowiem dopatrywano się symboli męki Chrystusa: korony cierniowej i gwoździ.
Stąd też jej nazwa: passio (łac.) – męka, flos (łac.) – kwiat, incarnatus (łac.) – cielisty, krwisty.

Stosowanie: W nowoczesnej fitoterapii męczennicę cielistą stosuje się w leczeniu łagodnych stanów niepokoju i rozdrażnienia, bólów głowy pochodzenia nerwowego oraz zaburzeń okresu przekwitania. Wyciąg z ziela męczennicy cielistej ułatwia zasypianie i pomaga odzyskać pełną równowagę psychiczną.

MELISA LEKARSKA
Melissa officinalis
Melisa jest rośliną, która może osiągać do 1 metra wysokości. Kwitnie od lipca do września i odznacza się charakterystycznym cytrynowym zapachem. Jej nazwa pochodzi od słowa pszczoła, bowiem melisa ma podobne właściwości jak miód i mleczko pszczele – dlatego też soku z melisy używa się do nacierania nowych uli, aby przyciągnąć do nich pszczoły.

Właściwości: Lecznicze właściwości melisy znano już w starożytności; rozpowszechnili ją w basenie Morza Śródziemnego Arabowie, a później na terenie całej Europy – benedyktyni.
Rośliny tej używano także jako przyprawy do potraw. Dzisiaj ceni się jej korzenny smak i cytrynowy aromat stosując ją powszechnie jako dodatek do sałatek, zup i sosów. Melisa dodana do tradycyjnej herbaty od razu nadaje jej leczniczy charakter – działa kojąco i uspokajająco. Takie też są jej właściwości, bowiem olejki lotne zawarte w liściach melisy wykazują korzystne działanie na układ nerwowy. Stąd też melisę stosuje się w leczeniu stanów pobudzenia nerwowego, bezsenności i nerwicy wegetatywnej. Ponieważ roślina ta wykazuje także działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne na przewód pokarmowy, można jej używać w leczeniu zaburzeń trawiennych, braku łaknienia, nadmiernej fermentacji i wzdęć.

KASZTANOWIEC ZWYCZAJNY
Aesclus hippocastanum

Surowiec: W celach leczniczych zbiera się nasiona, kwiaty oraz korę, czasem także liście.

Substancje lecznicze: Nasiona kasztanowca zawierają escynę ? mieszaninę saponin, flawonoidy, pochodne kumaryny, z których najważniejszymi są eskulina i eskuletyna.
Kwiaty zawierają escynę, flawonoidy, cukry, kwasy polifenolowe i garbniki.
W korze występują głównie związki kumarynowe (eskulina i fraksyna), flawonoidy, garbniki i terpeny.
Zakrzepowe zapalenie żył i obrzęki nóg to bardzo dokuczliwe dolegliwości, których objawy mogą nasilać się szczególnie w czasie letnich upałów. Schorzenia te są bardzo niebezpieczne i nie wolno ich lekceważyć, chociaż ich leczenie wcale nie musi być bardzo skomplikowane.

Działanie: wzmacniające naczynia, przeciwzapalne, przeciw-obrzękowe, zatrzymujące krwawienia.

Związki czynne zawarte w nasionach i kwiatach kasztanowca mają wpływ na naczynia, podobnie jak witamina P, wzmacniają je, poprawiają elastyczność ścian, zapobiegają pękaniu przy niewielkich urazach, zmniejszają przepuszczalność naczyń i zmniejszają obrzęki. Działają przeciwzapalnie, szczególnie w przypadkach stanów zapalnych w żyłach i stanów zapalnych żylaków odbytu. Zapobiegają tworzeniu się zakrzepów wewnątrznaczyniowych, co jest szczególnie ważne w przypadkach nadkrzepliwości krwi oraz po dużych operacjach.
Także w przewodzie pokarmowym wyciągi z kasztanowca działają przeciwzapalnie i regulują rozwój flory bakteryjnej.
Kasztanowiec może być polecany w nieżytach żołądka, w biegunkach, przy braku łaknienia, w stanach skurczowych jelit. Wyciągi z kasztanowca mogą być polecane chorym z cukrzycowymi uszkodzeniami naczyń.

Wyciągi z nasion i kwiatów kasztanowca likwidują obrzęki powstałe na skutek stłuczeń, zwichnięć lub stanów zapalnych. Mogą być również stosowane w oparzeniach i odmrozinach, zapaleniach żył i owrzodzeniach na tle żylaków oraz zapaleniach ścięgien.

KARCZOCH ZWYCZAJNY
Cynara scolymus L.
Jest rośliną wieloletnią uprawianą przede wszystkim w zachodniej Europie, Ameryce Pn i Pd oraz w Azji. W krajach śródziemnomorskich jest popularnym warzywem, część jadalną stanowi dno kwiatowe i nasady łusek wokół koszyczka. Jest źródłem białek, węglowodanów, substancji mineralnych oraz witamin: C, B1, B2, prowitaminy A.

Surowiec leczniczy stanowią zielone części roślin jednorodnych.

Związki czynne zawarte w zielu karczocha (poch. kwasu kawoilochinowego, cynarozyd) działają przeciwmiażdżycowo obniżając poziom cholesterolu oraz przeciwutleniająco, zapobiegając utlenianiu frakcji LDL cholesterolu odpowiedzialnej za powstawanie ognisk miażdżycowych. Znoszą również objawy dyspepsji jak mdłości, wzdęcia związane z zaburzeniami w procesach trawienia. Substancje czynne zawarte w zielu karczocha działają ochronnie i regenerująco na wątrobę.

JEŻÓWKA PURPUROWA
Echinacea spp.
Jeżówka purpurowa pochodzi z Ameryki, choć w Europie przez dłuższy czas była uprawiana wyłącznie jako roślina ozdobna. Indianie stosowali tę roślinę do leczenia ukąszeń przez węże, a także do opatrywania ran odniesionych w bojach. Dzisiaj jeżówka purpurowa jest pomocna w leczeniu chorób nerek i zapalenia węzłów chłonnych, a także przeziębienia, grypy i kataru – wykazuje działanie antywirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne, a także skutecznie podnoszące odporność organizmu na wszelkiego rodzaju infekcje.

JEMIOŁA POSPOLITA
Viscum album

Surowiec: W celach leczniczych wykorzystuje się ulistnione wierzchołki rośliny razem z kwiatami i owocami.

Substancje lecznicze: Jemioła zawiera flawonoidy, aminy, trójterpeny i kwasy organiczne, wiskotoksyny, związki śluzowe, z soli mineralnych wymienić należy związki potasu i wapnia.
Działanie: obniżające ciśnienie tętnicze krwi, uspokajające serce, pobudzające przemianę materii.

Nadciśnienie jest chorobą, na którą z roku na rok cierpi coraz więcej ludzi. Z tego też powodu lekarze postulują, aby uznać ją za chorobę społeczną. Powodem nadciśnienia są przede wszystkim uwarunkowania genetyczne, szybkie tempo życia, niewłaściwe odżywianie, nadużywanie alkoholu oraz wyczerpująca i stresująca praca. Osoby cierpiące na nadciśnienie mogą czuć się wyjątkowo źle zwłaszcza w okresie przeciągających się letnich upałów; wtedy objawy są nie tylko szczególnie uciążliwe, ale także bardzo niebezpieczne – nadciśnienie bowiem może spowodować wylew krwi do mózgu, stany przedzawałowe lub nawet zawał. Nie wolno więc lekceważyć tych nawet najdrobniejszych symptomów chorobowych – bólu w okolicach klatki piersiowej, duszności czy zawrotów głowy.
Nadciśnienie można skutecznie leczyć lekami roślinnymi (o czym nie wszyscy wiedzą), które są dużo bezpieczniejsze w stosowaniu niż powszechnie zalecane leki farmakologiczne. Dlatego też warto sięgnąć po sprawdzony wyciąg z jemioły.

Wodno-etanolowy wyciąg z jemioły, jest dostępny w każdej aptece bez recepty. Stosuje się go powszechnie w leczeniu nadciśnienia, miażdżycy, w schorzeniach serca oraz u osób z wahaniami ciśnienia krwi wywołanymi bodźcami emocjonalnymi, a także w okresie przekwitania. Preparat ten wykazuje działanie rozszerzające naczynia krwionośne i obniżające ciśnienie tętnicze krwi. Jednak zawsze należy pamiętać o regularnej kontroli ciśnienia krwi i wizytach u lekarza.

IMBIR lekarski
Zingiber officinalis
Jest byliną o płaskim i silnie rozgałęzionym kłączu, które stanowi jego część użytkową. Z bulwiastych kłączy wyrastają ulistnione pędy płonne osiągające wysokość ok. 1 m oraz znacznie niższe, bezlistne pędy kwiatonośne. Jasnozielone, lancetowate liście ułożone są na pędach płonnych naprzemianlegle. Na krótszych, bezlistnych pędach wyrastają żółto-fioletowe kwiaty zebrane w kłosokształtne kwiatostany. Uprawiany imbir nie zawiązuje owoców, dlatego też rozmnażany jest wyłącznie wegetatywnie.
Imbir lekarski jest jedną z najstarszych roślin leczniczych, jak również przyprawowych. Użytkowany jest od kilku tysiącleci. Należy też do najstarszych roślin uprawnych – świadczy o tym fakt, że nie występuje już nigdzie w stanie dzikim. Imbir jako roślina lecznicza opisany jest w jednej z najstarszych chińskich ksiąg medycznych z około 2700 r. p. n. e. Imbir należał do najwartościowszych surowców leczniczych w starożytnej medycynie indyjskiej, tybetańskiej i chińskiej. Stosowany był przede wszystkim w dolegliwościach żołądkowo-jelitowych. Uważany był też za afrodyzjak.
Z medycyny Dalekiego Wschodu przeniknął do lecznictwa europejskiego. O imbirze pisze w swoich dziełach wybitny lekarz grecki Dioscurides w I w. n. e. Z opisów tych wynika, że przywożony był z Arabii w glinianych naczyniach jako świeże kłącze konserwowane w syropie. O imbirze piszą również inni wielcy uczeni i medycy starożytności, jak Pliniusz Starszy (I w. n. e.) i Galen (II w. n.e.).Przez wielu autorów imbir uważany jest za skuteczny, profilaktyczny środek przeciwwymiotny.
Surowiec: kłącze imbiru oraz wyizolowany z niego olejek
Podstawowe substancje czynne:
Kłącze zawiera olejki, żywice, skrobię , kwasy organiczne. Głównymi składnikami olejku są związki seskwiterpenowe nadające zapach: zingiberen (do 50%) i zingiberol. Poza tym w olejku występują: cyneol, borneol, cytral, kamfen oraz aldehydy – gingerol (nadający ostry, piekący smak), szogaol i zingeron.
Działanie: Imbir to jedna z najczęściej używanych przypraw na świecie. Medycyna ludowa krajów Azji Wschodniej od wieków stosuje go jako naturalny środek przeciwbólowy, ułatwiający trawienie i łagodzący mdłości. Nic dziwnego, kłącze i wyizolowany z niego olejek pobudza wydzielanie śliny i soku żołądkowego, działa żółciopędnie oraz rozkurczowo. W licznych badaniach naukowych; jak i w praktyce potwierdzono wysoką skuteczność oraz bezpieczeństwo imbiru w łagodzeniu objawów choroby lokomocyjnej, wymiotów występujących po znieczuleniu ogólnym (narkozie) oraz związanych z chemioterapią. Wśród naukowców panuje powszechne przekonanie, że jest to raczej efekt miejscowego działania imbiru na przewód pokarmowy niż bezpośredni wpływ na centralny układ nerwowy.
Ta niezwykle cenna roślina chroni nas również przed tworzeniem się zakrzepów, ponieważ zmniejszając agregację (zlepianie) płytek krwi, zapobiega nadmiernej krzepliwości krwi. Imbir, bogaty w czynniki przeciwzapalne, okazuje się pomocny także w dolegliwościach związanych z zapaleniem stawów. To również niezawodny przyjaciel osób cierpiących na migreny. Jego regularne stosowanie może nie tylko zmniejszyć częstość i intensywność ataków migreny, ale łagodzić często towarzyszące im nudności.

Działania niepożądane: nie obserwowano. Osoby z zaburzeniami krzepliwości krwi, kamicą żółciową, stosujące leki przeciwzakrzepowe lub przeciwcukrzycowe, jak również kobiety w ciąży i karmiące przed zażyciem imbiru powinny zasięgnąć porady lekarza.

GŁÓG DWUSZYJKOWY
Crataegus oxyacantha
Występowanie: w Europie, Azji i Afryce Płn. W Polsce pospolity na zachodnich obszarach nizinnych oraz w niższych partiach górskich, często sadzony w parkach i ogrodach jako krzew ozdobny Surowiec: kwiatostan wraz z towarzyszącymi liśćmi oraz owoc głogu. Podstawowe substancje czynne kwiatostanu: flawonoidy (np. witeksyna, izowiteksyna, hiperozyd, rutyna, kwercetyna i kemferol oraz ich połączenia glikozydowe), procyjanidyny, kwasy trójterpentynowe i polifenolowe, związki azotowe z grupy amin (np. cholina i acetylocholina), kumaryny, fitosterole i sole mineralne. Owoce zawierają podobne substancje czynne, lecz w innych proporcjach, np. mniej flawonoidów, więcej procyjanidynów.
Działanie: Już od wielu lat kwiaty i owoce głogu są bardzo popularnym surowcem roślinnym, stosowanym najczęściej w chorobach układu krążenia. Zawarte w nich związki czynne, działając rozkurczowo na naczynia krwionośne (zwłaszcza wieńcowe), umożliwiają właściwe dotlenienie tkanek oraz usunięcie szkodliwych metabolitów. Obecność kumaryn również zmniejszających krzepliwość krwi, korzystnie wpływa na przepływ krwi przez naczynia. Składniki głogu poprawiają także sprawność mięśnia sercowego, wzmagając siłę jego skurczów, z równoczesnym zmniejszeniem ich ilości. Dzięki temu serce zaczyna pracować ekonomiczniej, a wydłużone przerwy między skurczami, umożliwiają jego lepszy wypoczynek.
Obserwuje się także łagodne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi oraz zwiększenie ilości wydalanego moczu. Poprawa wydolności mięśnia sercowego korzystnie wpływa na zdolność adaptacyjną organizmu, polepsza nastrój, eliminuje stany depresyjne. Ponadto wyciąg z głogu działa uspokajająco przy nadmiernej pobudliwości, bezsenności i przemęczeniu, a powodując nieznaczne rozszerzenie naczyń mózgowych, umożliwia doprowadzenie do komórek mózgowych, wraz z krwią, zwiększonej ilości tlenu i substancji odżywczych. Cenną właściwością przetworów z głogu jest ich powolne, łagodne, a jednocześnie długotrwałe działanie, bez ryzyka uszkodzenia ścian drobnych naczyń.
Ma to duże znaczenie szczególnie w przypadku osób starszych, u których serce pracuje mniej wydajnie, często stwierdza się podwyższone ciśnienie krwi, a w tętnicach występują zmiany miażdżycowe, utrudniające krążenie.

Działania niepożądane: Może być bezpiecznie stosowany przez dłuższy okres czasu pod warunkiem przyjmowania odpowiednich dawek. Osoby z niskim ciśnieniem krwi powinny zachować szczególną ostrożność.

FIOŁEK TRÓJBARWNY bratek polny
Viola tricolor
FIOŁEK POLNY
Viola arvensis
Surowiec: Ziele fiołka trójbarwnego – Herba violae tricoloris, Ziele fiołka polnego – Herba violae arvensis.
Skład chemiczny: Ziele obu gatunków zawiera flawonoidy, katotenoidy, antocyjany, spireozyd, saponina, salicylan metylu, garbniki, śluz, glikozydy, olejki eteryczne, rutyna, wit. C, sole mineralne.
Zastosowanie: Ziele fiołka działa odtruwająco, pobudzająco na przemianę materii, wzmacnia naczynia krwionośne. Działa wykrztuśnie, napotnie, przeczyszczająco, przeciwgorączkowo.

Stosowane w chorobach nerek, stanach zapalnych dróg moczowych. Świetnie wpływa na przemianę materii. Odtruwa po antybiotykach.

ESTRAGON
Artemisia dracunculus
Surowiec: Ziele estragonu – Herba dracunculi
Skład chemiczny: Ziele estragonu zawiera olejki eteryczne, flawonoidy, kumaryny, fitosterole, karoten, związki goryczowe, garbniki.
Zastosowanie: Ziele estragonu ma działanie moczopędne, żółciopędne, przeciwskurczowe, antyseptyczne, pobudzające trawienie, wiatropędne, tonizujące. Stosowane jako wyśmienita przyprawa.

DZIURAWIEC ZWYCZAJNY
Hypericum perforatum

Dziurawiec jest rośliną o długiej, sztywnej, gęsto rozgałęzionej łodydze i niewielkich eliptycznych liściach oraz pomarańczowo-żółtych kwiatach. Jego właściwości lecznicze wykorzystywane były już od najdawniejszych czasów – szczątki dziurawca znaleziono nawet w wykopaliskach w Biskupinie. W starożytności uważany był za lek “nadzwyczaj skuteczny”. Stąd też pochodzi jego łacińska nazwa: Hypericum perforatum (hypericum – “nadzwyczaj”). Działanie dziurawca jest bardzo wszechstronne. Ziela tego używa się w terapii chorób przewodu pokarmowego – w stanach osłabienia czynności wydzielniczych żołądka i wątroby jako leku poprawiającego trawienie.

Działanie: Dziurawiec najczęściej stosuje się do leczenia łagodnej depresji. Naukowcy nie są pewni, na czym polega jego lecznicze działanie, sądzą jednak, że poprawa nastroju następuje dzięki wzrostowi stężenia w mózgu, co najmniej 4 neuroprzekaźników, m.in. serotoniny. Główne korzyści: Dokonany ostatnio przegląd aż 23 różnych prac dotyczących dziurawca ujawnił, że równie skutecznie jak leki przeciwdepresyjne, a skuteczniej niż placebo leczy łagodną lub umiarkowaną depresję. Dziurawiec może również skutecznie leczyć cięższe postaci depresji, chociaż danych na ten temat jest niewiele. Dziurawiec pomaga leczyć wiele stanów związanych z depresją, takich jak: lęki, stresy, zespół napięcia przedmiesiączkowego, zespół przewlekłego zmęczenia, fibromialgia oraz przewlekłe bóle. Czasami wykazuje nawet bezpośrednie działanie przeciwbólowe, Korzystnie wpływa na sen jest zalecany szczególnie w przypadku depresji połączonej ze zmęczeniem, sennością i brakiem energii. Może również ułatwiać leczenie depresji sezonowej, pojawiającej się jesienią i zimą i ustępującej przy dobrym nasłonecznieniu, czyli wiosną lub latem. Niektóre osoby niechętnie sięgają po konwencjonalne leki przeciwdepresyjne, ponieważ mogą one powodować skutki uboczne, np. obniżają sprawność seksualną. Dziurawiec powoduje znacznie mniej objawów ubocznych. Wydaje się również, że nie wchodzi w reakcje z innymi lekami, dzięki czemu może być stosowany u starszych osób, które często zażywają wiele środków jednocześnie. Wszystkie te zalety zioła sprawiły, że placówki badawcze w USA podjęły szeroko zakrojone badania, które mają dowieść jego skuteczności. * Dodatkowe korzyści: Dziurawiec działa przeciwwirusowo i przeciwbakteryjnie. Badania udowadniają, że zwalcza wirusy opryszczki zwykłej i grypy oraz wirusa Epsteina i Barr (wywołującego mononukleozę zakaźną). Wstępne testy laboratoryjne pozwalają sądzić, że może odegrać pewną rolę w leczeniu AIDS. Po zastosowaniu maści z dziurawca na żylaki odbytu (hemoroidy) ustępują pieczenie i świąd. Dziurawiec pomaga także pozbyć się nadwagi.

Dawkowanie: zalecana dawka wynosi 3 razy dziennie po 300 mg standaryzowanego wyciągu zawierającego 0,3% hipercyny. Można również przyjmować cała dawkę, czyli 900 mg raz dziennie. * Sposób użycia: Dziurawiec powinno się zażywać podczas posiłków, by nie podrażniał żołądka. Dawniej doradzano osobom leczącym się dziurawcem, by nie jadły dojrzałych serów ani nie piły czerwonego wina (są to te same pokarmy, których powinni unikać pacjenci leczący depresję inhibitorami MAO). Ostatnie badania dowodzą jednak, że jedzenie tych produktów nie jest przeciwwskazane podczas stosowania dziurawca. Żeby dziurawiec zaczął działać, jego stężenie w organizmie musi osiągnąć określony poziom. Należy więc zażywać zioło co najmniej przez 4 tygodnie, żeby się przekonać, czy jest skuteczne. Można je stosować dowolnie długo. Jeśli zamierza się stosować dziurawiec jednocześnie z lekiem przeciwdepresyjnym, należy poinformować o tym lekarza. Ułatwi mu to kontrolowanie postępów leczenia. Działania niepożądane są w tym przypadku mało prawdopodobne. Chociaż nie stwierdzono, by zażywanie dziurawca przez kobiety ciężarne lub matki karmiące piersią było szkodliwe, zaleca się im ostrożność z powodu niewielkiej liczby danych na ten temat.

Skutki uboczne: Czasem po zastosowaniu dziurawca może wystąpić zaparcie, rozstrój żołądka, zmęczenie, suchość w ustach i zawroty głowy. Osoby o jasnej karnacji, które zażywają dziurawiec, nie powinny przebywać zbyt długo na słońcu, chociaż przyjmowanie go w zalecanych dawkach nie zwiększa wrażliwości na światło.

CZOSNEK POSPOLITY

Allium sativum
Ludzie cenią lecznicze właściwości czosnku już od tysięcy lat. Robotnicy budujący piramidy egipskie jedli go, żeby zyskać siłę i wytrzymałość. W XIX w. Ludwik Pasteur badał jego przeciwbakteryjne właściwości, a podczas obu wojen światowych lekarze używali go do leczenia ran odniesionych przez żołnierzy. Czosnek jest spokrewniony z cebulą, szalotką i innymi roślinami z rodzaju Allium. Cała roślina wydziela silny zapach, lecz najsilniej pachnie sama główka czosnku, czyli ta część, która ma najsilniejsze działanie lecznicze. Czosnek zawdzięcza większość swych leczniczych właściwości zawartym w nim ponad 100 związkom siarki. Kiedy wyciskamy, kroimy lub nadgryzamy ząbek czosnku, jeden z tych związków, allina, przekształca się w allicynę. Substancja ta wywołuje silny zapach i to właśnie ona powoduje, że czosnek ma właściwości lecznicze. Po chwili część allicyny błyskawicznie rozkłada się na inne związki siarki, które mają właściwości lecznicze.

Surowiec: W lecznictwie stosowana jest cebula czosnku – Allii sativi bulbus.
Działanie: Czosnek tradycyjnie stosuje się do leczenia wielu różnych schorzeń i dolegliwości. Naukowcy badają możliwości wykorzystywania go jako środka zapobiegającego chorobom serca i nowotworom.

Działanie zapobiegawcze: Czosnek jest powszechnie stosowany w kuchni śródziemnomorskiej, co tłumaczy, dlaczego w krajach tego regionu tak mało ludzi choruje na miażdżycę. Czosnek zapobiega chorobom serca w różny sposób. Sprawia on m.in., że płytki krwi (składniki krwi biorące udział w jej krzepnięciu) rzadziej tworzą skrzepy blokujące tętnice, co zmniejsza ryzyko zawału serca. Wiadomo, że czosnek “rozpuszcza” też białka przyspieszające powstawanie miażdżycy. Obniża również lekko ciśnienie krwi, ponieważ rozszerza naczynia krwionośne i poprawia krążenie. Wyniki najnowszych badań nad wpływem czosnku na stężenie cholesterolu nie są jednoznaczne. Wielu lekarzy – zwolenników naturalnych kuracji – uważa, że jest on skuteczny, choć prawdopodobnie powinno się go łączyć z innymi środkami zmniejszającymi stężenie cholesterolu. Przypuszcza się, że czosnek wpływa na metabolizm cholesterolu w wątrobie, dzięki czemu mniej cholesterolu dostaje się do krwi.

Dodatkowe korzyści: Czosnek wykazuje właściwości przeciwnowotworowe. Ustalono, że wyjątkowo skutecznie zapobiega on nowotworom układu pokarmowego, a nawet sutka i prostaty. Nie ustalono do końca, jaki jest tego mechanizm. Być może mechanizmów tych jest kilka. Czosnek zwiększa aktywność enzymów neutralizujących substancje rakotwórcze, zapobiega też tworzeniu się azotynów wywołujących raka żołądka oraz wspomaga działanie układu immunologicznego. Niezwykle ważne są również jego właściwości przeciwutleniaczowe. Czosnek może być skutecznym orężem w walce z mikroorganizmami chorobotwórczymi, np. bakteriami, wirusami, grzybami. Allicyna blokuje enzymy, które powodują, że mikroorganizmy mogą niszczyć tkanki. Pomaga też zwalczać grzybice.
Dawkowanie: Należy stosować preparaty, które w jednej tabletce zawierają 4 mg allicyny, co odpowiada ilości tej substancji zawartej w jednym ząbku świeżego czosnku. Zapobiegawczo i żeby zmniejszyć stężenie cholesterolu 400 do 600 mg preparatu z czosnku codziennie. Grypa i przeziębienie: 400 do 600 mg preparatu z czosnku codziennie. Zewnętrznie: Stosować olejek czosnkowy 2 lub 3 razy dziennie, np. na brodawki i użądlenia owadów.

Sposób użycia: Czosnek można stosować bez ograniczeń, Jeśli stosuje się go, żeby zmniejszyć stężenie cholesterolu, należy po 3 miesiącach wykonać badanie krwi, aby ustalić, czy kuracja daje wyniki. Jeśli nie, należy wypróbować inne środki.
Skutki uboczne: Niektóre osoby po zjedzeniu dużych ilości czosnku mogą cierpieć na niestrawność, wzdęcia lub biegunkę. Stosowanie powlekanych tabletek zmniejsza objawy uboczne. Czasami może się pojawić wysypka.

NONI

Morinda citrifolia

BORÓWKA CZARNA

Vaccinium myrtillus
Choć owoce borówki czarnej stanowią przysmak już od czasów prehistorycznych, pierwsze zapisy mówiące o jej leczniczych właściwościach pochodzą dopiero z XVI stulecia.

Surowiec: W dawnych czasach suszone owoce i liście zalecano na różne dolegliwości, takie jak szkorbut (wywołany niedoborem witaminy C), infekcje dróg moczowych i kamica nerkowa. Borówka czarna jest krzewinką z rodziny wrzosowatych (Ericacae) rosnącą w lasach i na bagnach północne Europy. Spotyka się ją również w zachodniej Azji i w północnoamerykańskich Górach Skalistych. Leczniczym składnikiem dojrzałych owoców są przede wszystkim antocyjany. Współczesne wyciągi z borówki czarnej zawierają najczęściej duże ilości tych związków. W lecznictwie stosowany jest owoc borówki czarnej – Myrtilli fructus oraz liść borówki czarnej – Myrtilli folium
Działanie: Borówka czarna zawdzięcza lecznicze właściwości przede wszystkim antocyjanom, głównym składnikom tej rośliny, które są silnymi przeciwutleniaczami. Substancje te zapobiegają uszkodzeniu komórek organizmu przez wolne rodniki.

Główne korzyści: Wyciąg z borówki czarnej jest jednym z najważniejszych środków zielarskich pozwalających utrzymać dobry wzrok i leczących różne choroby oczu. Pomaga siatkówce, części oka reagującej na światło, przystosować się do ciemności i światła. Jest ponadto szeroko stosowany w leczeniu ślepoty nocnej i osłabienia wzroku, wynikającego z wrażliwości na światło dzienne. Wzmacnia też maleńkie naczynia krwionośne, zwane naczyniami włosowatymi, dzięki czemu ułatwia dopływ utlenowanej krwi do oczu. Dlatego może odgrywać znaczącą rolę w zapobieganiu i leczeniu zwyrodnień siatkówki (retynopatii) Borówka czarna jest stosowana w leczeniu 2 schorzeń, będących najczęstszą przyczyną utraty wzroku u osób starszych: zwyrodnienia plamki żółtej, która jest postępującą chorobą środkowej części siatkówki, oraz zaćmy, polegającej na zmętnieniu soczewki oka. Wiadomo też, że borówka czarna wzmacnia kolagen, białko stanowiące podstawę zdrowej tkanki łącznej. Dlatego może okazać się cennym środkiem zapobiegającym i leczącym jaskrę, chorobę wywołaną przez zbyt wysokie ciśnienie śródgałkowe.

Inne działania: Ponieważ występujące w borówce czarnej antocyjany poprawiają krążenie krwi w naczyniach włosowatych i większych naczyniach krwionośnych, wyciągi z niej mogą pomagać osobom o złym krążeniu w kończynach. Są one zalecane cierpiącym na żylaki oraz zmniejszają bóle i pieczenie wywoływane przez hemoroidy. Jest to szczególnie ważne w ciąży, kiedy obie te dolegliwości są wyjątkowo uciążliwe. Osoby, którym często zdarzają się wylewy podskórne, też mogą skorzystać z dobroczynnego wpływu borówki czarnej na naczynia włosowate. Choć konieczne są dalsze badania, istnieją pewne dowody na to, że borówka czarna może być stosowana w leczeniu innych chorób. W wyniku badań ustalono, że długotrwałe zażywanie wyciągu z tej rośliny poprawia wzrok u krótkowidzów. Nie wiadomo jednak, jaki jest tego mechanizm. Wstępne wyniki badań przeprowadzonych u kobiet wykazały, że borówka czarna pomaga łagodzić objawy dolegliwości miesiączkowych, ponieważ antocyjany zmniejszają napięcie mięśni gładkich, w tym również mięśni macicy. Badania prowadzone na zwierzętach wskazują natomiast na skuteczność zawartych w borówce czarnej antocyjanów w leczeniu wrzodów przewodu pokarmowego.
Skutki uboczne: Wyciąg z borówki czarnej stosowany w dawkach leczniczych jest zupełnie nieszkodliwy i nieznane są jakiekolwiek działania uboczne, nawet w przypadku długotrwałego stosowania.
Dawkowanie: Zwykle stosuje się od 40 do 160 mg wyciągu z borówki czarnej 2 lub 3 razy dziennie. Mniejsze dawki zaleca się przede wszystkim w przypadku długotrwałej terapii oraz profilaktycznie, żeby zapobiec zwyrodnieniu plamki żółtej. Większe dawki, do 320 mg dziennie, powinny zażywać osoby chore na cukrzycę.

Sposób użycia: Wyciąg z borówki czarnej można przyjmować podczas jedzenia, między posiłkami lub na czczo. Nie odnotowano żadnych objawów ubocznych u kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Nieznane są też jakiekolwiek nie pożądane interakcje z lekami dostępnymi na i bez recepty.

BYLICA POSPOLITA
Artemisia vulgaris
Surowiec: Ziele bylicy pospolitej – Herba artemisiae vulgaris, Korzeń bylicy pospolitej – Radix artemisiae vulgaris.
Skład chemiczny: Ziele zawiera inulinę, olejki eteryczne, związki goryczowe, śłuz, cukry, żywice, kwasy organiczne, sterole oraz sole mineralne. W korzeniu natomiast znajduje się inulina, olejeki eteryczne, śluz, żywice, garbniki, farneol, triterpeny.
Zastosowanie: Ziele bylicy działa żółciopędnie, przeciwskurczowo, pobudza trawienie. Korzeń działa przeciwskurczowo. Łagodzi nerwobóle. Stosowany również jako przyprawa.

BYLICA BOŻE DRZEWKO
Artemisja Abrotanum
Bylica boże drzewko występuje w stanie naturalnym w Turcji i Iranie. W starożytności ceniono ją nie tylko za jej właściwości lecznicze, ale także za korzenny i cytrynowy zapach, choć była także używana jako środek odstraszający insekty. Słowianie uważali tę roślinę za ziele kultowe, stąd też jego nazwa – “boże drzewko”. Współcześnie roślinę tę stosuje się przede wszystkim w leczeniu chorób wątroby i niestrawności. Bylica boże drzewko działa wzmacniająco, pobudzająco (wzmaga apetyt i trawienie), żółciopędnie, żółciotwórczo, moczopędnie, przeciwskurczowo, przeciwgrzybiczo i przeciwzapalnie, a także uspokajająco w nerwicy żołądka i jelit.
Surowiec: Ziele bylicy bożego drzewka – Herba abrotani.
Skład chemiczny: Ziele bylicy zawiera olejeki eteryczne, związki goryczowe, alkaloid abrotyna, flawonoidy, pochodne kumaryny, kwasy organiczne, garbniki, sole mineralne.
Zastosowanie: Działa pobudzająco na trawienie, moczopędnie, żółciopędnie, tonizująco. Także przeciwzapalnie, przeciwgrzybiczo, przeciwskurczowo.