Zielnik

NOPAL – KAKTUS PUSTYNNY
Opuntia streptacanta, Cactus Curativus
Jego prawdziwa nazwa to Opuntia streptacanta lub Nopal. Ten rodzaj kaktusa pustynnego rośnie w Meksyku i w Stanach Zjednoczonych, ale można go również spotkać na Wyspach Kanaryjskich. Na liście Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), zawierającej blisko 30.000 roślin o właściwościach leczniczych, zajmuje wysokie miejsce.

Badania tej cennej rośliny wykazały tylko jedną wadę, a mianowicie to, że kłuje. Poza tym Nopal to prawdziwa apteka. Jest bogaty w witaminy, zwłaszcza w witaminę C, B1 , B2 , B3. Zawartość białka w miąższu wynosi 5,1%, w skórce 8,3%, w pestce 11,8%. Jest wspaniałym źródłem 17 aminokwasów, w tym 8 egzogennych. Skórka zawiera wyjątkową ilość wapnia (2,09%) i potasu (3,4%). Nopal wykazuje bardzo szerokie, niemal uniwersalne działanie. Reguluje i poprawia trawienie, a ponadto jest niezbędny zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu wielu współczesnych chorób cywilizacyjnych.
Do takich należy zaliczyć problemy z masą ciała. Tylko w Europie i w Stanach Zjednoczonych żyje 163 miliony osób z nadwagą i ponad 70 milionów otyłych. Oznacza to, że co drugi człowiek ma kłopoty z masą ciała. Otyłość i nadwaga może doprowadzić do wielu chorób, takich jak cukrzyca, nadciśnienie, choroby stawów i niektóre nowotwory. Amerykańskie Towarzystwo Kardiologiczne (AHA) traktuje otyłość jako samodzielny czynnik ryzyka choroby wieńcowej, a Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała otyłość za chorobę. Według danych WHO otyłość jest drugą, po paleniu tytoniu, przyczyną zgonów, a przecież zarówno otyłości, jak i paleniu można zapobiec. Otyłości często towarzyszą kłopoty z układem pokarmowym, lecz mogą one również występować samodzielnie. Do takich problemów można zaliczyć zaparcia, kiedy wydalanie stolca jest zbyt rzadkie lub nieprzyjemne, bolesne, z uczuciem niepełnego wypróżnienia.
Ostre zaparcie pojawia się w sposób nagły, nieoczekiwany, jednak u większości osób do rozwoju zaparć dochodzi powoli. Dolegliwość ta może utrzymywać się miesiącami, a nawet latami. Najczęstszą jej przyczyną jest zbyt mała aktywność fizyczna oraz dieta uboga w błonnik. Inny powód to choroby jelita grubego, nieprzyjemne uczucie podczas wydalania stolca czy nawet problemy psychiczne. Nopal nie tylko zapobiega poważnym następstwom problemów trawiennych, lecz dzięki niezwykle złożonemu mechanizmowi działania na wiele sposobów poprawia na co dzień nasz nastrój. Hamuje apetyt, ponieważ zwiększa uczucie sytości, a zatem zmniejsza ochotę do podjadania. Reguluje masę ciała, a osobom z nadwagą lub otyłym pomaga zrzucić zbędne kilogramy.
Zmniejsza kumulację płynów w tkankach i wspiera nerki w ich funkcjach odtruwających. Ułatwia wypróżnienia, ponieważ zmiękcza stolec, zwiększa jego masę i częstość oddawania. Ponadto wpływa korzystnie na pracę wątroby, wiąże kwasy żółciowe, jest antyoksydantem oraz reguluje poziom glukozy we krwi, zapobiegając hipoglikemii. Produkt zawierający liczne substancje czynne kłującej rośliny przywiezionej z odległych krain posiada zbawienny wpływ na nasz organizm. Zapewnia lepszy nastrój i więcej energii. Zasługuje więc na traktowanie z należnym szacunkiem.

KARCZOCH ZWYCZAJNY
Cynara scolymus L.
Jest rośliną wieloletnią uprawianą przede wszystkim w zachodniej Europie, Ameryce Pn i Pd oraz w Azji. W krajach śródziemnomorskich jest popularnym warzywem, część jadalną stanowi dno kwiatowe i nasady łusek wokół koszyczka. Jest źródłem białek, węglowodanów, substancji mineralnych oraz witamin: C, B1, B2, prowitaminy A.

Surowiec leczniczy stanowią zielone części roślin jednorodnych.

Związki czynne zawarte w zielu karczocha (poch. kwasu kawoilochinowego, cynarozyd) działają przeciwmiażdżycowo obniżając poziom cholesterolu oraz przeciwutleniająco, zapobiegając utlenianiu frakcji LDL cholesterolu odpowiedzialnej za powstawanie ognisk miażdżycowych. Znoszą również objawy dyspepsji jak mdłości, wzdęcia związane z zaburzeniami w procesach trawienia. Substancje czynne zawarte w zielu karczocha działają ochronnie i regenerująco na wątrobę.

IMBIR lekarski
Zingiber officinalis
Jest byliną o płaskim i silnie rozgałęzionym kłączu, które stanowi jego część użytkową. Z bulwiastych kłączy wyrastają ulistnione pędy płonne osiągające wysokość ok. 1 m oraz znacznie niższe, bezlistne pędy kwiatonośne. Jasnozielone, lancetowate liście ułożone są na pędach płonnych naprzemianlegle. Na krótszych, bezlistnych pędach wyrastają żółto-fioletowe kwiaty zebrane w kłosokształtne kwiatostany. Uprawiany imbir nie zawiązuje owoców, dlatego też rozmnażany jest wyłącznie wegetatywnie.
Imbir lekarski jest jedną z najstarszych roślin leczniczych, jak również przyprawowych. Użytkowany jest od kilku tysiącleci. Należy też do najstarszych roślin uprawnych – świadczy o tym fakt, że nie występuje już nigdzie w stanie dzikim. Imbir jako roślina lecznicza opisany jest w jednej z najstarszych chińskich ksiąg medycznych z około 2700 r. p. n. e. Imbir należał do najwartościowszych surowców leczniczych w starożytnej medycynie indyjskiej, tybetańskiej i chińskiej. Stosowany był przede wszystkim w dolegliwościach żołądkowo-jelitowych. Uważany był też za afrodyzjak.
Z medycyny Dalekiego Wschodu przeniknął do lecznictwa europejskiego. O imbirze pisze w swoich dziełach wybitny lekarz grecki Dioscurides w I w. n. e. Z opisów tych wynika, że przywożony był z Arabii w glinianych naczyniach jako świeże kłącze konserwowane w syropie. O imbirze piszą również inni wielcy uczeni i medycy starożytności, jak Pliniusz Starszy (I w. n. e.) i Galen (II w. n.e.).Przez wielu autorów imbir uważany jest za skuteczny, profilaktyczny środek przeciwwymiotny.
Surowiec: kłącze imbiru oraz wyizolowany z niego olejek
Podstawowe substancje czynne:
Kłącze zawiera olejki, żywice, skrobię , kwasy organiczne. Głównymi składnikami olejku są związki seskwiterpenowe nadające zapach: zingiberen (do 50%) i zingiberol. Poza tym w olejku występują: cyneol, borneol, cytral, kamfen oraz aldehydy – gingerol (nadający ostry, piekący smak), szogaol i zingeron.
Działanie: Imbir to jedna z najczęściej używanych przypraw na świecie. Medycyna ludowa krajów Azji Wschodniej od wieków stosuje go jako naturalny środek przeciwbólowy, ułatwiający trawienie i łagodzący mdłości. Nic dziwnego, kłącze i wyizolowany z niego olejek pobudza wydzielanie śliny i soku żołądkowego, działa żółciopędnie oraz rozkurczowo. W licznych badaniach naukowych; jak i w praktyce potwierdzono wysoką skuteczność oraz bezpieczeństwo imbiru w łagodzeniu objawów choroby lokomocyjnej, wymiotów występujących po znieczuleniu ogólnym (narkozie) oraz związanych z chemioterapią. Wśród naukowców panuje powszechne przekonanie, że jest to raczej efekt miejscowego działania imbiru na przewód pokarmowy niż bezpośredni wpływ na centralny układ nerwowy.
Ta niezwykle cenna roślina chroni nas również przed tworzeniem się zakrzepów, ponieważ zmniejszając agregację (zlepianie) płytek krwi, zapobiega nadmiernej krzepliwości krwi. Imbir, bogaty w czynniki przeciwzapalne, okazuje się pomocny także w dolegliwościach związanych z zapaleniem stawów. To również niezawodny przyjaciel osób cierpiących na migreny. Jego regularne stosowanie może nie tylko zmniejszyć częstość i intensywność ataków migreny, ale łagodzić często towarzyszące im nudności.

Działania niepożądane: nie obserwowano. Osoby z zaburzeniami krzepliwości krwi, kamicą żółciową, stosujące leki przeciwzakrzepowe lub przeciwcukrzycowe, jak również kobiety w ciąży i karmiące przed zażyciem imbiru powinny zasięgnąć porady lekarza.

CZOSNEK POSPOLITY

Allium sativum
Ludzie cenią lecznicze właściwości czosnku już od tysięcy lat. Robotnicy budujący piramidy egipskie jedli go, żeby zyskać siłę i wytrzymałość. W XIX w. Ludwik Pasteur badał jego przeciwbakteryjne właściwości, a podczas obu wojen światowych lekarze używali go do leczenia ran odniesionych przez żołnierzy. Czosnek jest spokrewniony z cebulą, szalotką i innymi roślinami z rodzaju Allium. Cała roślina wydziela silny zapach, lecz najsilniej pachnie sama główka czosnku, czyli ta część, która ma najsilniejsze działanie lecznicze. Czosnek zawdzięcza większość swych leczniczych właściwości zawartym w nim ponad 100 związkom siarki. Kiedy wyciskamy, kroimy lub nadgryzamy ząbek czosnku, jeden z tych związków, allina, przekształca się w allicynę. Substancja ta wywołuje silny zapach i to właśnie ona powoduje, że czosnek ma właściwości lecznicze. Po chwili część allicyny błyskawicznie rozkłada się na inne związki siarki, które mają właściwości lecznicze.

Surowiec: W lecznictwie stosowana jest cebula czosnku – Allii sativi bulbus.
Działanie: Czosnek tradycyjnie stosuje się do leczenia wielu różnych schorzeń i dolegliwości. Naukowcy badają możliwości wykorzystywania go jako środka zapobiegającego chorobom serca i nowotworom.

Działanie zapobiegawcze: Czosnek jest powszechnie stosowany w kuchni śródziemnomorskiej, co tłumaczy, dlaczego w krajach tego regionu tak mało ludzi choruje na miażdżycę. Czosnek zapobiega chorobom serca w różny sposób. Sprawia on m.in., że płytki krwi (składniki krwi biorące udział w jej krzepnięciu) rzadziej tworzą skrzepy blokujące tętnice, co zmniejsza ryzyko zawału serca. Wiadomo, że czosnek “rozpuszcza” też białka przyspieszające powstawanie miażdżycy. Obniża również lekko ciśnienie krwi, ponieważ rozszerza naczynia krwionośne i poprawia krążenie. Wyniki najnowszych badań nad wpływem czosnku na stężenie cholesterolu nie są jednoznaczne. Wielu lekarzy – zwolenników naturalnych kuracji – uważa, że jest on skuteczny, choć prawdopodobnie powinno się go łączyć z innymi środkami zmniejszającymi stężenie cholesterolu. Przypuszcza się, że czosnek wpływa na metabolizm cholesterolu w wątrobie, dzięki czemu mniej cholesterolu dostaje się do krwi.

Dodatkowe korzyści: Czosnek wykazuje właściwości przeciwnowotworowe. Ustalono, że wyjątkowo skutecznie zapobiega on nowotworom układu pokarmowego, a nawet sutka i prostaty. Nie ustalono do końca, jaki jest tego mechanizm. Być może mechanizmów tych jest kilka. Czosnek zwiększa aktywność enzymów neutralizujących substancje rakotwórcze, zapobiega też tworzeniu się azotynów wywołujących raka żołądka oraz wspomaga działanie układu immunologicznego. Niezwykle ważne są również jego właściwości przeciwutleniaczowe. Czosnek może być skutecznym orężem w walce z mikroorganizmami chorobotwórczymi, np. bakteriami, wirusami, grzybami. Allicyna blokuje enzymy, które powodują, że mikroorganizmy mogą niszczyć tkanki. Pomaga też zwalczać grzybice.
Dawkowanie: Należy stosować preparaty, które w jednej tabletce zawierają 4 mg allicyny, co odpowiada ilości tej substancji zawartej w jednym ząbku świeżego czosnku. Zapobiegawczo i żeby zmniejszyć stężenie cholesterolu 400 do 600 mg preparatu z czosnku codziennie. Grypa i przeziębienie: 400 do 600 mg preparatu z czosnku codziennie. Zewnętrznie: Stosować olejek czosnkowy 2 lub 3 razy dziennie, np. na brodawki i użądlenia owadów.

Sposób użycia: Czosnek można stosować bez ograniczeń, Jeśli stosuje się go, żeby zmniejszyć stężenie cholesterolu, należy po 3 miesiącach wykonać badanie krwi, aby ustalić, czy kuracja daje wyniki. Jeśli nie, należy wypróbować inne środki.
Skutki uboczne: Niektóre osoby po zjedzeniu dużych ilości czosnku mogą cierpieć na niestrawność, wzdęcia lub biegunkę. Stosowanie powlekanych tabletek zmniejsza objawy uboczne. Czasami może się pojawić wysypka.

NONI

Morinda citrifolia